10-сынып · Информатика

Big Data
және
Деректер
Қоры

Big Data негіздері, реляциялық деректер қоры, SQL арқылы кестелер, формалар, сұраныстар, есептер және web-байланыс.

Сабақтарға көшу →

SQL үлгісі

students кестесі

student_id INT PRIMARY KEY

full_name VARCHAR(100)

grade INT

enrolled_at DATE

courses кестесі

course_id INT PRIMARY KEY

student_ref FK → students

title VARCHAR(80)

score INT

Big Data мысал

records 10M+

5V принципі Volume · Velocity

SQL негіздері · Big Data 5V · Реляциялық ДҚ · PRIMARY KEY · FOREIGN KEY · CREATE TABLE · INSERT · UPDATE · DELETE · Формалар · Сұраныстар · GROUP BY · JOIN · Есептер · Web + ДҚ байланысы · SQL негіздері · Big Data 5V · Реляциялық ДҚ · PRIMARY KEY · FOREIGN KEY · CREATE TABLE · INSERT · UPDATE · DELETE · Формалар · Сұраныстар · GROUP BY · JOIN · Есептер · Web + ДҚ байланысы ·

Тоқсан мақсаттары

Не үйренеміз?

Big Data және деректер қоры бөлімі. Оқушылар реляциялық ДҚ теориясын меңгереді, SQL тілінде практикалық кестелер мен сұраныстар жасай алады, web-парақша мен ДҚ байланысын орната алады.

01 / 06

🌐

Big Data негіздері

10.3.1.4 — Big Data ұғымы, 5V принципі, оның қоғамға оң және теріс әсерлерін бағалау.

02 / 06

🗄️

Реляциялық ДҚ

10.3.1.1–10.3.1.2 — реляциялық ДҚ ұғымы, жол, жазба, индекс терминдерінің мағынасы.

03 / 06

🔑

Бастапқы кілт

10.1.2.4 — PRIMARY KEY мен FOREIGN KEY арқылы кестелер арасында байланыс жасау.

04 / 06

⚙️

ДҚ әзірлеу (SQL)

10.3.2.2–10.3.2.3 — біркестелі және көпкестелі деректер қорын SQL арқылы құру.

05 / 06

📝

Формалар мен сұраныстар

10.3.2.4–10.3.3.1 — деректерді енгізу формасы және іріктеу сұраныстарын құру.

06 / 06

🌍

Есептер & Web байланыс

10.3.2.5 және 10.3.3.2 — есептер жасау және web-парақшаны ДҚ-мен байланыстыру.

Оқу әдістемесі

Тоқсан кезеңдері

5-тарау 4 блокқа бөлінген. Әр блок алдыңғысына негізделіп, оқушының дағдыларын жүйелі түрде дамытады — теориядан практикаға дейін.

        -- Тоқсан типтік SQL мысал

        CREATE TABLE students (

          id INT PRIMARY KEY,

          name VARCHAR(100),

          grade INT

        );

        INSERT INTO students

        VALUES (1, 'Айдар', 10);

        SELECT name FROM students

        WHERE grade = 10;

Блок 1 · Big Data

Big Data ұғымы, 5V, оң/теріс әсерлер. 2 апта · §53-54.

Блок 2 · ДҚ негіздері

Реляциялық ДҚ, PRIMARY KEY, SQL-де кесте әзірлеу. 2 апта · §55-60.

Блок 3 · Формалар & Сұраныстар

Деректерді енгізу формасы, SELECT сұраныстары. 2 апта · §61-64.

Блок 4 · Есептер & Web

SQL есептер, web ↔ ДҚ байланысы, БЖБ №5. 2 апта · §65-68.

ТЖБ №4

Тоқсандық жиынтық бағалау · 19.05 · барлық тақырыптар бойынша.

Қолданылатын құралдар

Тоқсан технологиялары

Қолданылатын негізгі технологиялар: SQL, PostgreSQL/MySQL, HTML форма, қарапайым backend тілдері. Барлығы оқу бағдарламасына сай.

🗄️

DBMS

PostgreSQL / MySQL

Негізгі реляциялық деректер қоры жүйесі. Кестелерді құру, SQL сұраныстары, индекстер.

⌨

SQL

SELECT · INSERT · UPDATE

Сайттың өзіндегі SQL компиляторы арқылы сұраныстарды сабақта бірден орындау.

📝

HTML форма

<form> · input · select

Деректерді пайдаланушыдан алу үшін HTML формаларын жасау. §61-62 тақырыбына сай.

🌐

Web ↔ ДҚ

Backend негіздері

Web-парақша мен ДҚ байланысы. PHP / Python (Flask) мысалдары. §67-68 тақырыбы.

🔑

Кілттер

PRIMARY & FOREIGN KEY

Кестелердегі бірегей кілттер және кестелер арасындағы байланыстар. §57-58.

📊

Есептер

GROUP BY · Агрегация

COUNT, SUM, AVG, MIN, MAX функциялары арқылы деректерді қорытындылау. §65-66.

🌍

Big Data

5V принципі

Volume, Velocity, Variety, Veracity, Value — Big Data-ның 5 негізгі белгісі. §53-54.

🛡️

Қауіпсіздік

GDPR негіздері

Дербес деректерді қорғау, Big Data этикасы, алгоритмдік ауытқулар туралы түсінік.

Тәжірибелік тапсырмалар

Тоқсан бойынша практика

Тоқсан 4 блокқа бөлінген, әр блокта нақты тапсырма. Сабақ соңында оқушы жеке немесе жұпта орындайды.

Блок #01 · Апта 1–2

Big Data

Big Data талдау эссесі

Big Data ұғымын және оның 5V принципін зерттеп, оның қоғамға оң және теріс әсерлерін сипаттайтын эссе жазыңыз.

Big Data анықтамасы және 5V принципі
Қолданыс мысалдары: медицина, қаржы, маркетинг
Оң әсерлері: 3 мысал
Теріс әсерлері: құпиялылық, GDPR
Қазақстандағы Big Data дамуы

Блок #02 · Апта 3–4

SQL · CREATE TABLE

Мектеп кітапханасы ДҚ

Мектеп кітапханасы үшін біркестелі, содан кейін көпкестелі дерекқор құрыңыз. PRIMARY KEY және FOREIGN KEY қойыңыз.

books кестесі (id, title, author, year)
students кестесі (id, name, grade)
loans кестесі: FK → books, FK → students
Әр кестеге 5+ жазба енгізу (INSERT)
ER-диаграмма сызу

Блок #03 · Апта 5–6

Формалар + SELECT

Форма және іріктеу сұраныстары

HTML формасы арқылы деректерді енгізу үлгісін жасаңыз және дайын ДҚ-дан SELECT сұраныстарын жазыңыз.

<form> — жаңа кітап қосу формасы
SELECT · WHERE · ORDER BY
GROUP BY + COUNT мысал
INNER JOIN — 2 кестеден дерек
UPDATE және DELETE тәжірибесі

Блок #04 · Апта 7–8

Есептер + Web

ДҚ + Web парақша байланысы

SQL арқылы есеп жасап, қарапайым web-парақша арқылы ДҚ-дан деректерді көрсетіңіз. БЖБ №5 дайындық.

Топ бойынша оқушылардың орта бағасы
Әр жанр/автор бойынша кітап саны
HTML парақша — SELECT нәтижесін көрсету
Қарапайым CRUD қосымшасы
БЖБ №5 дайындық (5 тапсырма)

Бағалау жүйесі

Жұмысты бағалау критерийлері

Бағалау кешенді негізде жүргізіледі. Тек нәтиже емес, процесс, код сапасы, документация және презентация дағдылары да ескеріледі.

50%

ТЖБ №4 (Тоқсандық)

Тоқсандық жиынтық бағалау · 19.05 · Теория + практика

25%

БЖБ №5

§65-66 "Есептер" бөлімі бойынша · 12.05

15%

Практикалық тапсырмалар

Әр блок соңындағы SQL тапсырмасы

10%

Белсенділік & Қатысу

Сабаққа қатысу · Дискуссия · Топтық жұмыс

БАҒА

ДИАПАЗОН

СИПАТ

90–100

Үздік

A−

85–89

Өте жақсы

B+

80–84

Жақсы

75–79

Қанағаттанарлық+

C+

70–74

Қанағаттанарлық

65–69

Орташа

50–64

Төмен

0–49

Қанағаттанбайды

Оқу ресурстары

Ұсынылатын материалдар

📚 Оқулық

Информатика · 10-сынып (Мектеп)

Негізгі оқулық. §53-68 параграфтары — Big Data, реляциялық ДҚ, SQL, формалар, есептер.

📄 ҚМЖ

Қысқа мерзімді жоспар

Оқу мақсаттары: 10.3.1.4 (Big Data), 10.3.1.1-2 (ДҚ негіздері), 10.1.2.4 (кілттер), 10.3.2.2-5 (SQL), 10.3.3.1-2.

⌨ Тәжірибе

SQL компилятор (сайттың ішінде)

Браузерден тікелей SQL жазып, нәтижесін көру. CREATE, INSERT, SELECT, JOIN — бәрі онлайн.

🌐 Онлайн

SQLBolt · W3Schools SQL

Ағылшын тіліндегі тегін интерактивті SQL курстары. Қосымша тәжірибе үшін өте пайдалы.

🎥 Бейне

YouTube: SQL негіздері қазақша

Қазақ тіліндегі SQL-ді түсіндіретін бейнероликтер. 10-сыныпқа бейімделген.

📝 Кітап

БЖБ / ТЖБ дайындық жинағы

Жаттығу тапсырмалары, үлгі тесттер, SQL мысалдар. БЖБ мен ТЖБ-ге дайындық.

Big Data және Деректер Қоры